Əlil arabası oturaq vəziyyətdə bir yerdən başqa yerə hərəkət etməsinə kömək edir.
Bütün əlil arabalarının bəzi vacib xüsusiyyətləri var.
Mühüm xüsusiyyətlər
Təhlükəsiz və effektiv istifadə üçün bütün əlil arabalarında aşağıdakı xüsusiyyətlər olmalıdır:
- Möhkəm və davamlı olmalıdır
- Bədən xəsarətinin qarşısını almaq üçün hamar səthə malik olmalıdır
- Müxtəlif ölçülərdə əlaçatan olmalıdır
- Əyləcləri olmalıdır
- Hündürlüyü tənzimlənən ayaq altlıqları, baldır və ya topuq qayışı olmalıdır
- Yastığı olmalıdır
- İstifadəçinin çəkisinə uyğun olmalıdır
Fövqəladə hallarda nəzərə alınmalı xüsusiyyətlər
Xidmət təminatı prosesini sürətləndirmək üçün aşağıdakı meyarlara cavab verən əlil arabalarını nəzərdən keçirin:
- Tez yığıla bilən
- Tənzimləmək və uyğunlaşdırmaq asan olan
Müvəqqəti əlil arabası istifadəçiləri üçün əlil arabaları, uzumüddətli istifadəçilər üçün olan əlil arabalarına nisbətən daha az tənzimlənən ola bilər.
Fövqəladə hallarda səth çox vaxt kələ-kötür və ya qeyri-bərabər ola bilər. Kələ-kötür səth üçün hazırlanmış əlil arabası xüsusiyyətlərini nəzərdən keçirin:
- Qalın təkərlər
- Deşilməyə qarşı davamlı daxili kameralar
- Böyük kastor təkərlər
- Arxa təkərlə yönləndirici (kaster) təkərin mərkəzləri arasında böyük məsafə
Uzun təkər aralığı
Digər tənzimlənən xüsusiyyətlər
İtələmə dəstəyi:
- Kömək edən şəxs tərəfindən istifadə olunur
- Hündürlüyü tənzimlənə bilər, ancaq şəxs arabanı özü hərəkət etdirərkən mane olmamalıdır
Arxa təkər, təkan diski və təkər diski:
- Əlil arabasını hərəkətə gətirmək üçün istifadə olunur
- Daha böyük təkərləri kələ-kötür yerlərdə hərəkət etdirmək daha asan ola bilər
Arxa dayaq və oturacaq:
- Şəxsin əlil arabasında düzgün oturuş mövqeyini dəstəkləmək məqsədilə (hər zaman yastıqla birlikdə)
- Müxtəlif boylu insanlara uyğunlaşmaq üçün müxtəlif ölçülər vacibdir
Qol dayağı:
- Ayağa qalxarkən dayaq nöqtəsi rolunu oynayaraq bədəni yuxarı təkanla qaldırmaq üçün istifadə olunur
- Şəxsin geyimini çirkdən qoruyur
- Yuxarı qatlana bilən və ya çıxarıla bilən ola bilər
Arxa dayaqlar
Arxa dayaqlar müxtəlif hündürlüklərdə ola bilər:
- Daha yüksək arxa dayaq insana daha çox dəstək verir
- Daha alçaq arxa dayaq insana çiyinlərində daha çox hərəkət azadlığı verir və arabanı daha asan idarə etməyə kömək edir
Mariya ilə tanış olun
Mariyanın dağınıq sklerozu var, bu baş beyin və onurğa beynindəki sinirlərə təsir edən bir xəstəlikdir.
Dəstək olmadan oturmaqda çətinlik çəkir və yüksək arxa dayaqdan istifadə edir.
Piteri xatırlayırsınız?
Piter sağlam və aktivdir və ona hərəkət etmək və səmərəli şəkildə hərəkət etmək azadlığı verən alçaq arxa dayaqdan faydalanır.
Sual
Aşağıda sadalanan şəxslərdən hansı üçün daha alçaq arxa dayağı mövqeyi faydalı ola bilər?
Uyğun gələnlərin hamısını seçin.
Bir şəxs:
Əgər b, d və e-ni seçmisinizsə, haqlısınız!
Sağlam və aktiv olan, dəstək olmadan yaxşı otura bilən insanlar, çiyinlərində səmərəli hərəkət etmək üçün sərbəstlik verən aşağı arxa dayaq mövqeyindən faydalanırlar. Çox qısa boylu insanlar da aşağı arxa dayaq mövqeyindən faydalana bilərlər.
a, c və f səhvdir.
Tez yorulan və ya dəstək olmadan yaxşı oturmaqda çətinlik çəkən insanlar yüksək arxa dayaqdan əlavə dəstək alırlar. Çox hündür insanlar da daha yüksək arxa dayaq vəziyyətindən faydalana bilərlər.
Arxa təkərlər
Bəzi əlil arabaları fərqli arxa təkər mövqeləri seçimi təklif edir.
Təhlükəsiz arxa təkər mövqeyi əlil arabasını eniş və yoxuşlarda daha dayanıqlı edir, lakin hərəkət etdirmək daha ağır hiss olunur. Arxa təkər insana nəzərən daha geridə qalır.
Aktiv arxa təkər mövqeyi əlil arabasını eniş və yoxuşlarda daha az dayanıqlı edir, lakin hərəkət etdirmək daha asan hiss olunur. Arxa təkər insana nəzərən daha irəlidə olur.
Təhlükəsiz arxa təkər mövqeyi
Aktiv arxa təkər mövqeyi
Sual
Aşağıdakı insanlardan hansıları daha sabit (daha təhlükəsiz) arxa təkər mövqeyindən faydalana bilər?
Uyğun gələnlərin hamısını seçin.
Bir şəxs:
Əgər c, d, e və f seçmisinizsə, haqlısınız!
Aşağı ətrafların itkisi olan, çox uca boylu, qəfil idarə olunmaz hərəkətlər yaşayan və ya əlil arabasını hərəkətə gətirməkdən təşviş keçirən şəxs yamaclarda yuxarı və aşağı hərəkət edərkən özünü qeyri-sabit hiss edə bilər.
a, b və g səhvdir.
Aktiv həyat tərzi sürən, əlil arabasının ön təkərlərini yuxarı qaldıraraq yalnız arxa təkərlər üzərində tarazlıq saxlamaq bacarığına malik və ya boyu çox qısa olan şəxslər hərəkətə gətirilməsi daha yüngül və daha dinamik olan əlil arabasından daha çox fayda görə bilərlər.
Yerdəyişmə üçün xüsusiyyətlər
Arxa dayaq hündürlüyünün və arxa təkərin vəziyyətinin hərəkətə necə təsir etdiyinə baxdıq.
Gəlin əlil arabasının yerdəyişmə üçün vacib olan xüsusiyyətlərinə daha yaxından nəzər salaq.
Bir insanın əlil arabasından yerdəyişmə etdiyini göstərən bu videonu izləyin.
Sual
Yerdəyişmə zamanı hansı xüsusiyyətlərə diqqət yetirmək daha vacibdir?
Əgər c, g və j seçmisinizsə, haqlısınız!
Nəzərə alınmalı ən vacib xüsusiyyətlər ayaq dayaqları, qol dayaqları və əyləclərdir.
Ayaq dayaqları, qol dayaqları və əyləclər köçürmələr zamanı maneə ola bilər. Onların mövqeyini dəyişdirərək yolu açmaq transfer prosesini asanlaşdıra bilər. Əyləclər yerdəyişmə zamanı əlil arabasının sabit və təhlükəsiz vəziyyətdə qalmasını təmin etmək üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
a, b, d, e, f, h, i və k səhvdir.
Müzakirə
Mövcud əlil arabalarına baxın. Onların çıxarıla bilən və ya açılan ayaq dayaqları və/və ya qol dayaqları varmı?
Dik oturmağı təmin edən xüsusiyyətlər
Dik və rahat vəziyyətdə oturmaq üçün hansı xüsusiyyətlərin vacib olduğunu daha yaxşı öyrənmək üçün bu tapşırığı tamamlayın.
Məşğələ
Qruplarla işləyərək növbə ilə əlil arabasında oturun və rahat olmağınıza və dik oturmağınıza kömək edən ən vacib xüsusiyyətləri müzakirə edin.
Əgər b, d, e, f və g seçmisinizsə, haqlısınız!
Arxa dayaq, yastıq və oturacaq insanın bədənini və yuxarı ayağını dəstəkləyən əsas xüsusiyyətlərdir.
Ayaq dayağı və baldır qayışı insanın baldır hissəsini və ayaq pəncələrini dəstəkləyən əsas funksional xüsusiyyətlərdir
Bu xüsusiyyətlər insanın dik oturmasına kömək edir.
a, c, h, i, j və k səhvdir.
Dik oturmaqda çətinlik
Hər kəsin adi əlil arabasında dik oturması mümkün deyil.
Bəzi insanlar əlil arabasında əlavə dəstəyə və ya xüsusi dəstəkləyici oturacağa ehtiyac duyurlar.
Bu, onların təhlükəsiz və rahat oturmalarına kömək edir.
Yastıqlar
Hər bir əlil arabasında yastıq olmalıdır.
Təcili yardım hallarında iki növ yastıq tələb olunur:
- Rahatlıq yastığı əlil arabasından istifadə edərkən insanın daha rahat oturmasına kömək edir
- Təzyiqdən azad edən yastıq, təzyiq yaraları inkişaf riski altında olan bir şəxs üçün əlavə təzyiqdən azad olma və qoruma təmin edir.
Komfort yastıqlı əlil arabası
Təzyiq azaltma yastığı olan əlil arabası
Təzyiq yaraları haqqında məlumat əldə etmək üçün oxumağa davam edin.
Təzyiq yaraları
Təzyiq yarası insan dərisinin zədələnməsidir. Adətən, bel, omba və ya oturaq sümükləri kimi sümük çıxıntısı olan nahiyələrin üzərində yaranır.
Şəxsin dərisindəki iz təzyiq yarasının ilk əlamətidir:
- Bir insanın açıq rəngli dərisi varsa, iz qırmızı olacaq.
- Əgər bir şəxsin dərisi tünddürsə, iz mavi/bənövşəyi rəngdə olacaq.
1-ci mərhələ
2-ci mərhələ
Üçüncü mərhələ
Dördüncü mərhələ
Hissetməni (hissiyyatı) itirən və ya hərəkət etməkdə və hərəkət etməkdə çətinlik çəkən şəxslər arasında təzyiq yaraları geniş yayılmış bir problemdir.
Əgər kiminsə əvvəllər yarası olubsa, onda başqa bir yara əmələ gəlmə riski var.
Müzakirə
Tanıdığınız təzyiq yarası almış biri haqqında düşünün. Əgər belə bir şəxsi tanımırsınızsa, digər insanlarla həmsöhbət olun və onların kimisə xatırlaya bilib-bilməyəcəyini öyrənin.
Həmin şəxsdə:
- Hissiyyat itkisi var?
- Hərəkət etməkdə və ya mövqeyini dəyişdirməkdə çətinlik var?
- Keçmişdə təzyiq yarası olubmu?
- Yaranın inkişafının başqa bir səbəbi varmı?
Təzyiq yaraları riski olan hər kəs təzyiq azaltma yastığından istifadə etməlidir.
Əgər bir insanın mövcud təzyiq yarası varsa, müayinə üçün tibb mütəxəssisinə yönləndirilməlidir.
TAP Mobility köməkçi məhsullar modulunda təzyiq yaraları haqqında daha çox məlumat əldə edin.
İkinci təzyiq azaldan yastıq
Şəxsdə sidik kisəsi və ya bağırsaq sızması (qeyri-iradi ifrazat) halları müşahidə olunduqda, onun oturacaq yastığı islana və ya çirklənə bilər.
Dəri zədələnməsi tez baş verə bilər və yaralar əmələ gələ bilər.
İkinci təzyiq azaldan yastıq, digər yastığı və örtüyünü yuyub qurudarkən şəxsin əlil arabasından istifadə etməyə davam etməsinə kömək edə bilər.
Şəxsdə sızma ilə bağlı çətinliklər müşahidə olunduqda, o, kontinentliyin (ifrazatı saxlama qabiliyyətinin) qiymətləndirilməsinə yönləndirilməlidir.
TAP Absorbent məhsulları modulunda dəriyə qulluq haqqında daha çox məlumat əldə edin.
Əlavə xüsusiyyətlər
Ayaq qaldırma mexanizmi
Ayaq qaldırma mexanizmi, zədələnmə və ya cərrahiyyə əməliyyatından sonra şəxsin ayağını yuxarı qaldırmaq və şişkinliyin azalmasına kömək etmək məqsədilə əlil arabasına quraşdırıla bilən əlavə seçim variantıdır.
Güdül lövhəsi
Güdül lövhəsi, əməliyyatdan sonra dizindən aşağı amputasiya olunmuş şəxsi dəstəkləmək üçün əlil arabasına quraşdırıla bilən əlavə bir seçim variantıdır.
Güdül lövhəsi dizi düz vəziyyətdə saxlayır və dizaltı əzələlərin sərtləşməsinin qarşısını alır. Bu, gələcəkdə protez ətrafla rahat şəkildə gəzmək üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Dəstəkləyici oturacaqlar
Şəxs dik oturmaq üçün əlavə dəstəyə ehtiyac duyduğu üçün dəstəkləyici oturacaqlardan faydalana bilər.
Əlavə dəstək dik oturmaqda çətinlik çəkən bir insana dörd yolla kömək edir:
- Müvazinəti, qaməti və sabitliyi yaxşılaşdırır
- Rahatlığı artırır
- Təzyiq yaralarının qarşısını almağa kömək edir
- Gələcəkdə qamətlə bağlı problemlərin qarşısını alır və ya yavaşladır
Dəstəkləyici oturacaqları olan əlil arabası qabaqcıl təlim keçmiş işçilər tərəfindən təmin edilməlidir.
Dəstəkləyici oturacaqları olan əlil arabaları TAP-a daxil deyil.
Şəxsin əlavə dəstəyə ehtiyac duyduğunu vaxtında müəyyənləşdirmək böyük əhəmiyyət kəsb edir ki, onun müvafiq qaydada istiqamətləndirilməsi təmin olunsun.
İkinci dərsdə kimin dəstəkləyici oturacağa ehtiyacı olduğunu necə müəyyən edəcəyinizi öyrənin.